Kur energjia bëhet falas, dhe kthehet në problem për të ardhmen

Çmimet negative të energjisë elektrike po shfaqen gjithnjë e më shpesh në Evropë si rezultat i rritjes së shpejtë të prodhimit nga burimet e rinovueshme, veçanërisht energjia diellore dhe ajo e erës. Ky fenomen ndodh kur prodhimi i energjisë tejkalon kërkesën, duke bërë që çmimet në tregun me shumicë të bien nën zero, pra prodhuesit në disa raste paguajnë që energjia e tyre të merret nga rrjeti, shkruan Euronews.

Kjo situatë është vënë re sidomos gjatë pranverës, kur ditët janë më të gjata dhe kushtet atmosferike janë ideale për prodhim të lartë energjie, ndërkohë që kërkesa mbetet relativisht e ulët (p.sh. gjatë festave ose periudhave me konsum më të vogël). Vende si Spanja dhe Portugalia kanë regjistruar rritje të ndjeshme të orëve me çmime negative, ndërsa edhe Franca dhe Gjermania kanë parë një shtim të konsiderueshëm të këtij fenomeni.

Megjithëse në pamje të parë çmimet negative mund të duken si diçka pozitive për konsumatorët, në realitet ato nuk përkthehen në fatura më të ulëta. Për më tepër, ato mund të kenë pasoja negative afatgjata, sepse dekurajojnë investimet në energjitë e rinovueshme, investitorët bëhen më të kujdesshëm kur tregu bëhet i paqëndrueshëm dhe fitimet më të pasigurta.

Një nga arsyet kryesore të këtij problemi është infrastruktura energjetike e vjetëruar në Evropë. Rrjetet aktuale janë ndërtuar për centrale tradicionale të përqendruara, ndërsa energjia e rinovueshme prodhohet shpesh në zona të largëta (si parqet e erës apo instalimet diellore), dhe nuk mund të transportohet gjithmonë aty ku ka më shumë nevojë.

Gjithashtu, një sfidë e madhe është ruajtja e energjisë së tepërt. Aktualisht, kapacitetet e ruajtjes me bateri në Evropë janë ende të pamjaftueshme për të përballuar këtë tepricë prodhimi. Edhe pse ka pasur rritje të konsiderueshme të investimeve në sisteme të tilla, ato janë ende larg nivelit të nevojshëm për të stabilizuar tregun.

Për të zgjidhur këtë problem, nevojiten disa masa: modernizimi dhe zgjerimi i rrjetit energjetik, rritja e kapaciteteve për ruajtjen e energjisë, si dhe politika që inkurajojnë përdorimin e energjisë në periudha me tepricë (p.sh. energji më e lirë ose falas për konsumatorët në kohë të caktuara).

Në përgjithësi, çmimet negative të energjisë janë një shenjë e përparimit drejt energjisë së pastër, por njëkohësisht tregojnë se sistemi aktual energjetik ende nuk është i përgatitur plotësisht për këtë transformim./BBGreenKosova

Burimi: Euronews

Foto:Matthew Henry