Agjencia Evropiane e Mjedisit: Gjendja e biodiversitetit në Evropë po përkeqësohet

Një vlerësim i gjendjes së natyrës tregon se 81% e habitateve, 39% e shpendëve dhe 62% e specieve të tjera me interes për komunitetin janë në gjendje të dobët ose të keqendërsa për shumicën e tyre trendi është në përkeqësim, sipas raporteve të -së.

Në vitin 2021, 38% e lumenjve, liqeneve dhe ujërave kalimtare e bregdetare arritën status të mirë ose të lartë ekologjik; kjo përqindje ka ndryshuar shumë pak që nga viti 2010 . Një pjesë e madhe e gjitarëve detarë, peshqve, shpendëve dhe habitateve nuk janë në gjendje të mirë, ndërsa ekosistemet detare vazhdojnë të përkeqësohen.

Mungesa e përmirësimit në të gjitha mjediset është rezultat i presionit njerëzor. Degradimi i habitateve është i përhapur, duke reflektuar intensitetin e lartë të përdorimit të tokës dhe detit, si dhe shfrytëzimin e tepruar të ujit, peshkut dhe burimeve të tjera, përfshirë praktika të dëmshme si peshkimi me rrjeta zvarritëse.

Ndotja, si lëndët ushqyese dhe pesticidet nga bujqësia, ka pasur ndikim negativ në të gjitha ekosistemet. Ndryshimet klimatike dhe speciet invazive po i përkeqësojnë edhe më shumë presionet ekzistuese.

Pritet të dominojnë tendencat dhe zhvillimet përkeqësuese

Sipas Agjencisë Evropiane të Mjedisit, perspektiva për të ardhmen e afërt duket e zymtë. Objektivat e mëparshme të vendosura për rikuperimin e ekosistemeve nuk janë arritur dhe presionet ndaj natyrës mbeten ende të larta.

Rrjedha natyrore dhe karakteristikat fizike të ujërave sipërfaqësore vazhdojnë të ndryshohen nga shumë aktivitete njerëzore, përfshirë mbrojtjen nga përmbytjet, bujqësinë dhe ndërtimin e barrierave.

Një sipërfaqe gjithnjë e më e madhe e deteve të Evropës po përdoret për zhvillimin e “ekonomisë blu”, përfshirë energjinë në det të hapur. Kjo veprimtari strategjike kërkon një qasje gjithëpërfshirëse, ndërsektoriale dhe të bazuar në ekosistem për të menaxhuar presionet në rritje.

Masat për përmirësimin e gjendjes së specieve dhe restaurimin e habitateve kërkojnë kohë dhe burime financiare. Politikat ekzistuese, si mbrojtja efektive dhe masat restauruese, duhet të zbatohen në mënyrë aktive për të arritur rezultate konkrete.

Perspektivat për arritjen e objektivave politike, 2030/2050

2030 – Kryesisht jo në rrugën e duhur për arritjen e objektivave

Direktiva për Shpendët dhe Direktiva për Habitatet kërkojnë përmirësim të vazhdueshëm për speciet e mbrojtura dhe habitatet e tyre (afatet e ardhshme të raportimit janë në vitet 2025 dhe 2031).

Direktiva Kornizë për Ujërat kërkon që ujërat sipërfaqësore dhe nëntokësore të arrijnë status të mirë deri në vitin 2015, me mundësi shtyrjeje deri në vitin 2027.

Direktiva Kornizë për Strategjinë Detare kërkon arritjen e “statusit të mirë mjedisor” deri në vitin 2020, objektiv që nuk u arrit në shumicën e zonave detare dhe për këtë arsye duhet të realizohet sa më shpejt të jetë e mundur.

Perspektiva për arritjen e këtyre objektivave politike duket e pamundur nëse presionet njerëzore nuk zvogëlohen, sidomos duke pasur parasysh se ndryshimet klimatike po i përkeqësojnë këto presione.

Zbatimi efektiv i masave mbrojtëse dhe restauruese, përfshirë objektivin e ri të Rregullores për Restaurimin e Natyrës për të vendosur masa efektive restaurimi në të paktën 20% të tokës dhe detit të BE-së deri në vitin 2030, mund të përmirësojë perspektivat.

2050 – Nuk ka objektiva specifike politike

Ende nuk ka informacion të mjaftueshëm për të vlerësuar nëse objektivat e Rregullores për Restaurimin e Natyrës pritet të arrihen, pasi planet e para kombëtare të restaurimit do të dorëzohen vetëm në vitin 2026.

Besueshmëria

Trendet afatshkurtra për të gjitha ekosistemet mbështeten nga disa indikatorë, raportime të rregullta të shteteve anëtare sipas direktivave të BE-së (Direktiva për Habitatet, Shpendët, Korniza për Ujërat dhe Strategjia Detare, si dhe legjislacione të tjera për ujërat) dhe nga vlerësimet e ekspertëve.

Gjendja e dobët e ekosistemeve tokësore, detare dhe ujore është e dokumentuar mirë dhe indikatorët konfirmojnë një perspektivë negative.

Rreziqet afatgjata janë më të vështira për t’u përshkruar. Deri në vitin 2024 nuk kishte objektiva numerike ligjërisht të detyrueshme në Evropë për restaurimin e natyrës. Ecuria drejt vitit 2050 do të bëhet më e qartë vetëm pasi raportet e para të zbatimit të Rregullores për Restaurimin e Natyrës të dorëzohen në vitin 2028./BBGreenKosova

Burimi: Agjencia Evropiane e Mjedisit